روز پنجشنبه، سهام شرکتهای فناوری شاهد شدیدترین سقوط خود از زمان آغاز همهگیری ویروس کرونا بود. این افت ناگهانی در پی اعلام سیاستهای تعرفهای جدید از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق ایالات متحده، به وقوع پیوست و موجی از نگرانی و وحشت را در بازارهای جهانی به راه انداخت.
در این میان، شرکت اپل (Apple) در صدر فهرست شرکتهای موسوم به “هفت غول فناوری” قرار داشت و با سقوط بیش از ۹ درصدی سهام خود، بدترین روز را از سال ۲۰۲۰ تاکنون تجربه کرد. لازم به ذکر است که عمده محصولات این غول دنیای فناوری، از جمله گوشیهای آیفون، در کشور چین و دیگر کشورهای آسیایی تولید میشوند. به تبع این موضوع، سهام شرکتهای تامینکننده قطعات اپل نظیر کوروو (Qorvo) و اسکایورکس سلوشنز (Skyworks Solutions) نیز با افتهای سنگین ۱۶ و ۱۲ درصدی مواجه شدند.
شاخص نزدک کامپوزیت (Nasdaq Composite) که به طور عمده سهام شرکتهای فناوری را در بر میگیرد، با کاهشی حدود ۶ درصدی، بدترین روز خود را در بیش از پنج سال گذشته سپری کرد. این شاخص از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۱۴ درصد ارزش خود را از دست داده است.
فشار فروش در بازار تنها به اپل محدود نشد و دیگر شرکتهای بزرگ فناوری نیز تحت تاثیر این موج قرار گرفتند. سهام متا پلتفرمز (Meta Platforms) و آمازون (Amazon) هر کدام حدود ۹ درصد و سهام انویدیا (Nvidia) نزدیک به ۸ درصد سقوط کردند. انویدیا که به تازگی در زمینه تولید تراشههای هوش مصنوعی پیشتاز شده است، تولید تراشههای جدید خود را در تایوان انجام میدهد و مونتاژ سیستمهای هوش مصنوعیاش در مکزیک صورت میگیرد. در همین حال، تسلا (Tesla) بیش از ۵ درصد، مایکروسافت (Microsoft) حدود ۲ درصد و آلفابت (Alphabet)، شرکت مادر گوگل، نیز حدود ۴ درصد کاهش ارزش سهام را تجربه کردند.
به گزارش CNBC، سهام شرکتهای فعال در حوزه تولید نیمههادیها نیز از این قاعده مستثنی نبودند. مارول تکنولوژی (Marvell Technology)، برادکام (Broadcom) و لم ریسرچ (Lam Research) هر کدام با افت حداقل ۱۰ درصدی روبرو شدند. سهام میکرون تکنولوژی (Micron Technology) بیش از ۱۶ درصد و ادونسد میکرو دیوایسز (Advanced Micro Devices) نیز حدود ۹ درصد کاهش یافت. در بخش تولیدکنندگان رایانههای شخصی، دل (Dell) و اچپی (HP) به ترتیب با سقوط ۱۹ و ۱۵ درصدی سهام خود مواجه شدند که برای دل، بدترین عملکرد از سال ۲۰۱۸ به شمار میرود.
این سقوط گسترده در سهام فناوری در بحبوحه فروش سراسری در بازار رخ داد که ناشی از ترس از آغاز یک جنگ تجاری جهانی بود. این نگرانی پس از آن تشدید شد که ترامپ در روز چهارشنبه و پس از بسته شدن بازارهای بورس، از اعمال تعرفه ۱۰ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی و همچنین تعرفههای بالاتر بر واردات از کشورهای خاص خبر داد. وی این سیاستهای جدید را “اعلامیه استقلال اقتصادی” برای ایالات متحده خواند.
شرکتها و کشورهای مختلف در سراسر جهان به سرعت به این سیاستهای گسترده واکنش نشان دادند. این سیاستها شامل تعرفه ۳۴ درصدی بر کالاهای وارداتی از چین بود که به تعرفه ۲۰ درصدی قبلی اضافه میشد. همچنین، تعرفه ۴۶ درصدی برای واردات از ویتنام و تعرفه ۲۰ درصدی برای واردات از اتحادیه اروپا نیز در نظر گرفته شده است.
وزارت بازرگانی چین با صدور بیانیهای از ایالات متحده خواست تا “فوراً اقدامات یکجانبه تعرفهای را لغو کند” و اعلام کرد که “اقدامات متقابل قاطعانه” را در دستور کار قرار خواهد داد.
اعمال این تعرفهها در حالی صورت میگیرد که شاخص نزدک در سه ماهه اخیر عملکرد ضعیفی داشته و بدترین دوره خود را از سال ۲۰۲۲ تاکنون سپری کرده است. به طور کلی، سهام در بازارهای مختلف تحت فشار نگرانیهای ناشی از تضعیف اقتصاد ایالات متحده قرار گرفتهاند.
با وجود این، ترامپ در سخنرانی خود از برخی شرکتهای بزرگ فناوری به دلیل سرمایهگذاری در ایالات متحده قدردانی کرد و به طور خاص به برنامه اپل برای صرف ۵۰۰ میلیارد دلار در طی چهار سال آینده اشاره نمود.
سیاستهای تعرفهای دونالد ترامپ، که در دورههای قبلی ریاست جمهوری او نیز سابقه داشته است، همواره با واکنشهای منفی از سوی شرکای تجاری ایالات متحده و نهادهای بینالمللی روبرو شده است. این تعرفهها میتوانند منجر به افزایش قیمت کالاها برای مصرفکنندگان آمریکایی، کاهش رقابتپذیری شرکتهای آمریکایی در بازارهای جهانی و در نهایت، کند شدن رشد اقتصادی شوند.
علاوه بر چین، اتحادیه اروپا نیز به شدت از این سیاستهای تعرفهای ترامپ انتقاد کرده و تهدید به اقدامات تلافیجویانه نموده است. به گفته مقامات اروپایی، این تعرفهها نه تنها به روابط تجاری بین دو طرف آسیب میرساند، بلکه میتواند منجر به ایجاد اختلال در زنجیره تامین جهانی و افزایش نااطمینانی در اقتصاد بینالملل شود.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اعمال تعرفههای گسترده، به ویژه در شرایطی که اقتصاد جهانی با چالشهایی نظیر تورم و کندی رشد مواجه است، میتواند پیامدهای منفی قابل توجهی به همراه داشته باشد. این سیاستها ممکن است منجر به افزایش هزینههای تولید برای شرکتهای فناوری شود که به شدت به واردات قطعات و مواد اولیه وابسته هستند. در نتیجه، این شرکتها ممکن است مجبور به افزایش قیمت محصولات خود شوند که این امر میتواند تقاضا را کاهش داده و در نهایت به سودآوری آنها آسیب برساند.